Mynd i'r cynnwys

Deall gwerth cymdeithasol: fframwaith i sicrhau newid cadarnhaol

Mewn byd sy’n cael ei yrru fwyfwy gan fetreg ac effaith, mae’n hollbwysig deall gwerth cymdeithasol, a’i feintoli. Mae’n fwy na mesur yr hyn yr ydych chi’n ei wneud yn unig; mae’n golygu gwneud penderfyniadau gwybodus er mwyn gwella bywydau pobl a chymunedau. Yn y blog hwn, byddwn yn twrio i gysyniad gwerth cymdeithasol, ei egwyddorion, a’i arwyddocâd ar gyfer creu byd gwell.

Diben gwerth cymdeithasol a rheoli effaith

Yn y bôn mae gan werth cymdeithasol a rheoli effaith sawl diben hanfodol;

  • Adrodd am berfformiad: Mae’n gymorth i sefydliadau adrodd wrth randdeiliaid am eu perfformiad, ac yn aml mae hyn yn ofyniad ar gyfer gweithgareddau a phrosesau caffael amrywiol.
  • Mesur effeithiau cadarnhaol: Mae’n darparu fframwaith ar gyfer mesur effeithiau cadarnhaol sefydliad, gan alluogi cynnydd yn y canlyniadau cadarnhaol a lleihad yn y canlyniadau negyddol.
  • Gwella effeithiau: Tu hwnt i fesur, mae’n annog sefydliadau i wneud penderfyniadau gwybodus, gyda’r nod o wella’u heffaith, a mynd ymhellach nag olrhain niferoedd yn unig.

Beth yw gwerth cymdeithasol?

Gwerth cymdeithasol yw gwerth neu bwysigrwydd cymharol newidiadau i’w llesiant yn llygaid pobl a chymunedau. Mae’n cwmpasu’r amcanion a fwriedir ar gyfer gweithgaredd a hefyd canlyniadau cadarnhaol a negyddol anfwriadol. Er mwyn deall gwerth cymdeithasol, gallwn droi at wyth egwyddor sylfaenol:

Egwyddor 1: ymgyfraniad rhanddeiliaid

Mae’n hanfodol i chi sicrhau ymgyfraniad y rheiny a fydd yn profi’r newidiadau yn ganlyniad i’ch gweithgaredd. Mae persbectifau rhanddeiliaid yn dylanwadu ar siâp yr hyn a fesurir a’r hyn a werthfawrogir mewn gweithgarwch gwerth cymdeithasol.

Egwyddor 2: deall beth sy’n newid

Adnabod newidiadau cadarnhaol a negyddol. Y newidiadau hyn, boed yn fwriadol neu’n anfwriadol, yw canlyniadau eich gweithgarwch, ac maent yn bosibl oherwydd cyfraniadau rhanddeiliaid. Trwy fesur y canlyniadau cewch y dystiolaeth fod y newid wedi digwydd.

Egwyddor 3: gwerthfawrogi’r pethau sy’n bwysig

Dylech gydnabod gwerth rhanddeiliaid trwy ddyrannu adnoddau rhwng dewisiadau gwahanol. Ffordd effeithiol o ddylanwadu ar benderfyniadau yw cymharu gwerth â chost y gweithgaredd.

Egwyddor 4: dylech gynnwys yr hyn sy’n bwysig yn unig

Penderfynwch pa wybodaeth a thystiolaeth sy’n gorfod cael eu cynnwys yn y cyfrifon er mwyn rhoi darlun gwir a theg, gan alluogi rhanddeiliaid i ddod i gasgliadau rhesymol am yr effaith.

Egwyddor 5: peidiwch â gor-ddweud

Trwy hawlio’r gwerth y mae’r gweithgareddau yn gyfrifol am ei greu yn unig, byddwch yn helpu pobl neu sefydliadau eraill i gyfrannu mewn ffordd gadarnhaol, yn osgoi canlyniadau negyddol ac yn hyrwyddo ffordd gydweithredol o gyflawni’r canlyniadau.

Egwyddor 6: byddwch yn agored

Bydd eich dadansoddiad yn fwy credadwy pan fo’r rhesymau dros y penderfyniadau yn dryloyw. Trwy esbonio pob penderfyniad a’i ddogfennu, rydych yn rhoi mewnwelediad i’r ffordd y bydd y gweithgaredd yn newid yn ganlyniad i’r dadansoddiad.

Egwyddor 7: dilyswch y canlyniad

Mae sicrwydd annibynnol yn hanfodol er mwyn bod yn wrthrychol ac mae’n helpu rhanddeiliaid i asesu a ydy’r penderfyniadau a wnaed gan y rheiny sy’n gyfrifol am y cyfrif yn rhesymol ai peidio.

Egwyddor 8: byddwch yn ymatebol

Mae’r egwyddor hwn yn cynnwys tri math o benderfyniad sy’n gallu uchafu gwerth cymdeithasol: gosod eich targedau yn unol â nodau cymdeithasol (er enghraifft Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol), dewis y gweithgareddau gorau i wireddu eich targedau, a gwneud gwelliannau gweithredol i weithgareddau sydd eisoes ar waith.

Gwerth cymdeithasol ar waith

Nid cysyniad abstract yw gwerth cymdeithasol; mae’n offeryn pwerus i roi sylw i heriau yn y byd go iawn:

Lleihau anghydraddoldeb: Mae gwerth cymdeithasol yn gallu bod o gymorth i adnabod cyfleoedd i leihau anghydraddoldeb mewn cymunedau, trwy flaenoriaethu gweithgareddau sy’n creu newidiadau cadarnhaol i grwpiau ymylol. Mae canllawiau Llywodraeth y DU ei hun sy’n anelu at fynd i'r afael ag anghydraddoldebau economaidd, yn ceisio cryfhau tirwedd fusnes y DU a dechrau sicrhau tegwch a chreu mwy o gydraddoldeb yn gyffredinol, yn enwedig mewn ardaloedd difreintiedig a diwydiannau uchel eu twf sy’n cael anhawster gyda’r bwlch sgiliau.

Lleihau niwed amgylcheddol: Gall sefydliadau ddefnyddio egwyddorion gwerth cymdeithasol i adeiladu naratif i ddangos pwysigrwydd sefydlu sgwrs am ein hamgylchedd, ac adeiladu mwy o fomentwm trwy fesur eu heffaith ar yr amgylchedd a’i rheoli. Mae Cyfrifydd Nwyon Tŷ Gwydr Social Value Portal yn helpu sefydliadau o bob maint i olrhain eu hallyriadau ac adeiladu strategaeth i gyrraedd Sero Net.

Gwella elfennau cadarnhaol a lleihau elfennau negyddol: Mae dadansoddi gwerth cymdeithasol yn helpu sefydliadau i wella canlyniadau cadarnhaol a lliniaru canlyniadau negyddol. Nid oes unrhyw un yn bwriadu creu effeithiau negyddol a hyd nes bod canlyniadau negyddol yn cael eu cydnabod, efallai na fydd y llwybr i’w weld yn rhesymegol. Mae Social Value International wedi ysgrifennu blog difyr am ddod o hyd i'r effeithiau negyddol ac maen nhw’n cynnig rhai technegau sy’n gallu eich helpu i ddechrau adnabod effeithiau negyddol anfwriadol er mwyn gwella’r effeithiau cadarnhaol.

Integreiddio i lywodraethiant a strategaethau: Trwy sefydlu egwyddorion gwerth cymdeithasol i mewn i lywodraethiant a strategaethau, gellir sicrhau bod pob penderfyniad yn cyfrannu at lesiant cymdeithasol. Er enghraifft, mae Cymru wedi cymryd camau pwysig i integreiddio gwerth cymdeithasol i mewn i’r fframwaith deddfwriaethol, yn enwedig trwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol a Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant. Mae’r deddfau hyn yn pwysleisio pwysigrwydd ymgyfraniad pobl, cyd-gynhyrchu gwasanaethau ac uchafu llesiant.

Cwestiynau am effaith ar gyfer gwerth cymdeithasol

Er mwyn mesur gwerth cymdeithasol a’i reoli yn effeithiol, dylai sefydliadau holi cyfres o gwestiynau am effaith:

  1. Beth yw’r broblem yr ydym yn ceisio’i datrys?
  2. Beth yw’r ateb i’r broblem?
  3. Pwy sy’n newid yn ganlyniad i’r gweithgareddau?
  4. Sut maen nhw’n newid?
  5. Sut ydyn ni’n mesur y newidiadau?
  6. Faint o bob newid sydd wedi digwydd?
  7. Am ba mor hir y bydd yn para, ac am ba mor hir fyddwn ni’n ei fesur?
  8. Beth yw pwysigrwydd cymharol newidiadau gwahanol?
  9. Faint o hyn sy’n cael ei achosi gennym ni?
  10. Pa newidiadau sy’n ddigon pwysig i ni eu rheoli?

Mae gwerth cymdeithasol yn fwy nag adrodd am niferoedd yn unig; mae’n golygu cael effaith ystyrlon. Trwy gadw at ei egwyddorion, gall sefydliadau greu byd gwell, lleihau anghydraddoldebau, lleihau niwed amgylcheddol a gwella’u cyfraniadau at gymdeithas yn barhaus. Dewch i ni sicrhau bod gwerth cymdeithasol yn rhan annatod o bopeth a wnawn, gyda ffocws ar wella’n barhaus a sicrhau dychweliadau cadarnhaol ar fuddsoddiad cymdeithasol.

Mae’r blog hwn yn seiliedig ar yr hyn a ddysgwyd mewn digwyddiad a gynhaliwyd gan Eleri Lloyd o Social Value Cymru yn rhan o’r Rhwydwaith Rhannu Dysgu ar gyfer Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus o fewn Prosiect Dewi. Dyluniwyd yr is-rwydwaith hwn i annog pobl sy’n gysylltiedig â Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru i rannu arfer da a chynorthwyo’i gilydd gyda’u heriau, a chefnogi’r broses honno. Cofiwch gysylltu os hoffech gymryd rhan: helo@copronet.cymru.

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

Skip to content