Mewn byd sy'n cael ei yrru fwyfwy gan fetrigau ac effaith, mae deall a meintioli gwerth cymdeithasol yn hanfodol. Nid mesur yr hyn rydych chi'n ei wneud yn unig yw'r nod, ond hefyd gwneud penderfyniadau gwybodus i wella bywydau pobl a chymunedau. Yn y blog hwn, byddwn yn ymchwilio i'r cysyniad o werth cymdeithasol, ei egwyddorion, a'i arwyddocâd wrth greu byd gwell.
Pwrpas rheoli gwerth cymdeithasol ac effaith
Yn ei hanfod, mae rheoli gwerth cymdeithasol ac effaith yn gwasanaethu sawl diben hanfodol;
- Adrodd ar berfformiad: Mae'n helpu sefydliadau i adrodd ar eu perfformiad i randdeiliaid, sydd yn aml yn ofyniad ar gyfer amrywiol weithgareddau a phrosesau caffael.
- Mesur effeithiau cadarnhaol: Mae'n darparu fframwaith i fesur yr effeithiau cadarnhaol y mae sefydliad yn eu cael, gan alluogi cynnydd mewn canlyniadau cadarnhaol a lleihau rhai negyddol.
- Gwella effeithiau: Y tu hwnt i fesur, mae'n annog sefydliadau i wneud penderfyniadau gwybodus sydd â'r nod o wella eu heffaith, gan fynd y tu hwnt i olrhain y niferoedd yn unig.
Beth yw gwerth cymdeithasol?
Gwerth cymdeithasol yw'r gwerth neu'r pwysigrwydd cymharol y mae pobl a chymunedau yn ei roi ar newidiadau i'w lles. Mae'n cwmpasu nid yn unig amcanion bwriadedig gweithgaredd ond hefyd ganlyniadau cadarnhaol a negyddol anfwriadol. I ddeall gwerth cymdeithasol, gallwn droi at wyth egwyddor sylfaenol:
Egwyddor 1: cynnwys rhanddeiliaid
Mae'n hanfodol i chi gynnwys y rhai a fydd yn profi newidiadau o ganlyniad i'ch gweithgaredd. Mae safbwyntiau rhanddeiliaid yn llunio'r hyn sy'n cael ei fesur a'i werthfawrogi mewn gweithgaredd gwerth cymdeithasol.
Egwyddor 2: deall beth sy'n newid
Cydnabod newidiadau cadarnhaol a negyddol. Y newidiadau hyn, boed yn fwriadol neu'n anfwriadol, yw canlyniadau eich gweithgaredd, a wnaed yn bosibl gan gyfraniadau rhanddeiliaid. Bydd mesur y canlyniadau yn rhoi tystiolaeth i chi fod y newid wedi digwydd.
Egwyddor 3: gwerthfawrogi'r pethau sy'n bwysig
Cydnabod gwerth rhanddeiliaid drwy ddyrannu adnoddau rhwng gwahanol ddewisiadau. Ffordd effeithiol o ddylanwadu ar benderfyniadau yw cymharu gwerth â chost y gweithgaredd.
Egwyddor 4: dim ond cynnwys yr hyn sy'n berthnasol
Penderfynwch pa wybodaeth a thystiolaeth y mae'n rhaid eu cynnwys yn y cyfrifon i roi darlun gwir a theg, gan alluogi rhanddeiliaid i ddod i gasgliadau rhesymol am yr effaith.
Egwyddor 5: peidiwch â gor-hawlio
Drwy hawlio’r gwerth y mae gweithgareddau’n gyfrifol am ei greu yn unig, byddwch yn helpu pobl neu sefydliadau eraill i gyfrannu’n gadarnhaol, osgoi canlyniadau negyddol, a hyrwyddo dull cydweithredol o gyflawni canlyniadau.
Egwyddor 6: bod yn dryloyw
Bydd eich dadansoddiad yn fwy credadwy pan fydd y rhesymau dros y penderfyniadau yn dryloyw. Drwy egluro a dogfennu pob penderfyniad, rydych yn rhoi cipolwg ar sut y bydd y gweithgaredd yn newid o ganlyniad i'r dadansoddiad.
Egwyddor 7: gwirio'r canlyniad
Mae sicrwydd annibynnol yn hanfodol ar gyfer gwrthrychedd ac yn helpu rhanddeiliaid i asesu a yw penderfyniadau a wneir gan y rhai sy'n gyfrifol am y cyfrif yn rhesymol ai peidio.
Egwyddor 8: bod yn ymatebol
Mae'r egwyddor hon yn cynnwys tri math o benderfyniadau a all wneud y gorau o werth cymdeithasol: gosod eich nodau yn unol â nodau cymdeithasol (megis Deddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol), dewis gweithgareddau sy'n cyflawni eich nodau orau, a gwneud gwelliannau gweithredol i weithgareddau presennol.
Gwerth cymdeithasol ar waith
Nid yw gwerth cymdeithasol yn gysyniad haniaethol; mae'n arf pwerus i fynd i'r afael â heriau'r byd go iawn:
Lleihau anghydraddoldeb: Gall gwerth cymdeithasol helpu i nodi cyfleoedd i leihau anghydraddoldeb mewn cymunedau drwy flaenoriaethu gweithgareddau sy'n creu newidiadau cadarnhaol i grwpiau sydd wedi'u hymylu. Mae canllawiau Llywodraeth y DU ei hun, sydd wedi'u hanelu at fynd i'r afael ag anghydraddoldebau economaidd, yn ceisio cryfhau tirwedd fusnes y DU a dechrau lefelu'r cae chwarae a chreu mwy o gydraddoldeb ar draws y bwrdd, yn enwedig mewn ardaloedd difreintiedig a diwydiannau twf uchel sy'n cael trafferth gyda bylchau sgiliau.
Lleihau niwed amgylcheddol: Gall sefydliadau ddefnyddio egwyddorion gwerth cymdeithasol i adeiladu naratif i ddangos pwysigrwydd sefydlu sgwrs ynghylch ein hamgylchedd a meithrin momentwm ymhellach trwy fesur a rheoli eu heffaith ar yr amgylchedd. Mae Cyfrifiannell Nwyon Tŷ Gwydr y Porth Gwerth Cymdeithasol yn helpu sefydliadau o bob maint i gadw golwg ar eu hallyriadau, ac adeiladu strategaeth i gyrraedd Net Sero.
Gwella pethau cadarnhaol a lleihau pethau negyddol: Mae dadansoddi gwerth cymdeithasol yn helpu sefydliadau i wella canlyniadau cadarnhaol a lliniaru canlyniadau negyddol. Nid oes neb yn bwriadu creu effeithiau negyddol a hyd nes y cydnabyddir effeithiau negyddol, efallai na fydd y llwybr hyd yn oed yn ymddangos yn rhesymegol. Mae Social Value International wedi ysgrifennu blog craff am ddod o hyd i'r effeithiau negyddol hynny ac yn cynnig rhai technegau a all eich helpu i ddechrau nodi effeithiau negyddol anfwriadol er mwyn gwella'r effeithiau cadarnhaol.
Integreiddio i lywodraethu a strategaethau: Drwy ymgorffori egwyddorion gwerth cymdeithasol mewn llywodraethu a strategaethau, gall sefydliadau sicrhau bod pob penderfyniad yn cyfrannu at lesiant cymdeithasol. Er enghraifft, mae Cymru wedi cymryd camau sylweddol wrth integreiddio gwerth cymdeithasol i'w fframwaith deddfwriaethol, yn enwedig drwy Ddeddf Llesiant Cenedlaethau'r Dyfodol a Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant . Mae'r deddfau hyn yn pwysleisio pwysigrwydd cynnwys pobl, cyd-gynhyrchu gwasanaethau, a chynyddu llesiant i'r eithaf.
Cwestiynau effaith ar gyfer gwerth cymdeithasol
Er mwyn mesur a rheoli gwerth cymdeithasol yn effeithiol, dylai sefydliadau ofyn cyfres o gwestiynau effaith:
- Beth yw'r broblem rydyn ni'n ceisio'i datrys?
- Beth yw'r ateb i'r broblem?
- Pwy sy'n newid o ganlyniad i weithgareddau?
- Sut maen nhw'n newid?
- Sut ydym ni'n mesur y newidiadau?
- Faint o bob newid ddigwyddodd?
- Am ba hyd y bydd yn para, a pha mor hir y byddwn yn ei fesur?
- Beth yw pwysigrwydd cymharol gwahanol newidiadau?
- Faint sy'n cael ei achosi gennym ni?
- Pa newidiadau sy'n ddigon pwysig i ni eu rheoli?
Nid yw gwerth cymdeithasol yn ymwneud â nodi niferoedd yn unig; mae'n ymwneud â gwneud effaith ystyrlon. Drwy lynu wrth ei egwyddorion, gall sefydliadau greu byd gwell, lleihau anghydraddoldeb, lleihau niwed amgylcheddol, a gwella eu cyfraniadau at gymdeithas yn barhaus. Gadewch i ni wneud gwerth cymdeithasol yn rhan annatod o bopeth a wnawn, gyda ffocws ar welliant cyson ac enillion cadarnhaol ar fuddsoddiad cymdeithasol.
Mae'r blog hwn yn seiliedig ar ddysgu o ddigwyddiad a gynhaliwyd gan Eleri Lloyd o Social Value Cymru fel rhan o'r Rhwydwaith Dysgu a Rennir ar gyfer Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus o fewn Prosiect Dewi. Mae'r is-rwydwaith hwn wedi'i gynllunio i annog a chefnogi pobl sy'n gysylltiedig â Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru i rannu arfer da a chynorthwyo gyda heriau ei gilydd. Cysylltwch os hoffech chi gymryd rhan: hello@copronet.wales .