Mynd i'r cynnwys

Ffrwyno Pŵer Theori Newid ar gyfer Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus

Event title: what is a theory of change and how might it be useful?

Mae mesur effaith yn agwedd sylfaenol ar lwyddiant sefydliad, ond gall fod yn heriol lleisio’r effaith a fwriedir mewn cyd-destunau gwahanol, a’i chyfathrebu. Er mwyn goresgyn y rhwystr hwn, mae llawer o sefydliadau’n dibynnu ar offeryn gwerthfawr o’r enw Theori Newid. Felly, beth yw Theori Newid, a sut y gall fod yn ddefnyddiol i yrru canlyniadau cadarnhaol?

Diffinio Theori Newid

Wrth wraidd Theori Newid mae yna broses sy’n gymorth i sefydliadau leisio’r gwahaniaeth y maent yn bwriadu ei wneud neu’r effaith y maent yn bwriadu ei chael, a’u cyfathrebu. Mae’n golygu dull gweithredu strwythuredig a systematig i fynd ati i ddeall materion a pherthnasoedd cymhleth. Trwy gydweithio a thrafod, mae’n galluogi rhanddeiliaid niferus i gytuno ar stori am gyd-effaith, a chymryd perchnogaeth dros naratif y sefydliad.

Buddion Theori Newid i Fyrddau Gwasanaethau Cyhoeddus

Mae Theori Newid yn cynnig nifer o fuddion gwerthfawr i Fyrddau Gwasanaethau Cyhoeddus:

  1. Eglurder a Ffocws: Trwy greu allbwn penodol a syml, mae Theori Newid yn cysylltu’r problemau y mae sefydliad yn ceisio rhoi sylw iddynt gyda’r effaith ddymunol y mae’n ceisio’i chael. Mae’n fap cyffyrddadwy sy’n lleisio dealltwriaeth unedig yn glir o fewn y sefydliad, gan sicrhau bod modd mesur yr effaith, ei gwerthuso a’i chyfathrebu yn effeithiol, a hynny’n fewnol ac yn allanol.
  2. Dull Gweithredu ar sail Tystiolaeth: Rhaid i Theori Newid sicrhau bod tystiolaeth a mesurau yn cael eu sefydlu yn y broses. Ar bob cam, rhaid i sefydliadau deimlo’n hyderus yn eu gallu i gasglu data, profi, a gwerthuso eu theori. Mae’r broses iterus hon o theori, allbwn a phrofi yn y byd go iawn yn galluogi sefydliadau i arbrofi, dysgu a gwella’u strategaethau.
  3. Persbectif Holistaidd: Mae Theori Newid yn gymorth i sefydliadau leisio’r effaith ar draws y sefydliad cyfan neu’r rhaglen gyfan, waeth beth yw’r prosiectau unigol, pwy yw'r cyllidwyr a phwy yw’r buddiolwyr. Mae’n canolbwyntio ar flociau adeiladu allweddol, sef rheoli effaith, canlyniadau a rheoli perfformiad, gan hyrwyddo cysondeb a ffyrdd systematig o gyflawni’r canlyniadau dymunol.

Deall effaith

Yng nghyd-destun Theori Newid mae effaith yn cyfeirio at y newid neu’r gwahaniaeth y mae sefydliad neu raglen yn bwriadu eu gwneud yn y byd. Mae ganddi’r rhinweddau canlynol:

  1. Cadarnhaol: Mae’r effaith yn cyfeirio at weledigaeth sefydliad o ran yr hyn y mae eisiau ei weld yn digwydd. Mae’n cydnabod bod yna effeithiau negyddol ac anfwriadol, ond mae’r ffocws yn dal i fod ar y newid cadarnhaol dymunol.
  2. Ystyrlon a Phwysig: Mae’r effaith yn rhoi sylw i broblemau cymdeithasol cydnabyddedig, gyda’r nod o sicrhau newid er enghraifft llai o droseddu, gwella cyrhaeddiad addysgol, gwella iechyd, a gwella ansawdd bywyd.
  3. Parhaus: Mae’r effaith yn parhau hyd yn oed ar ôl i’r ymyriad ddod i ben. Er enghraifft, effaith gwasanaeth rhoi’r gorau i smygu yw unigolion yn rhoi’r gorau i smygu yn y tymor hir.
  4. Cyflawni gan Unigolion a Chymunedau: Nid yw sefydliadau’n gwneud pobl yn iach neu’n addysgedig yn uniongyrchol; mae unigolion a chymunedau yn cyflawni’r canlyniadau hyn drostyn nhw’u hunain. Rôl sefydliadau yw darparu adnoddau (sef canlyniadau) sy’n grymuso unigolion i gyflawni eu nodau a chreu effaith.

Mae Theori Newid yn offeryn pwerus sy’n galluogi sefydliadau i leisio’r effaith a fwriedir ganddynt yn effeithiol a’i chyfathrebu’n effeithiol. Trwy arwain y broses o ddeall materion cymhleth, meithrin cydweithio, a sicrhau dulliau gweithredu sy’n seiliedig ar dystiolaeth, mae’n grymuso sefydliadau i fesur, gwerthuso a gwella’u strategaethau. Trwy Theori Newid, mae Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yn gallu cydweithio i wneud gwahaniaeth ystyrlon a pharhaus yng Nghymru, gan greu effaith gadarnhaol ar unigolion a chymunedau y maent yn eu gwasanaethu.

Mae’r blog hwn yn seiliedig ar yr hyn a ddysgwyd mewn digwyddiad a gynhaliwyd yn rhan o gyfres Partneriaeth Cymunedau Dyfeisgar ar gyfer Byrddau Partneriaeth Cyhoeddus o fewn Prosiect Dewi. Cynlluniwyd yr is-rhwydwaith hwn i annog pobl sy’n gysylltiedig â Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru i rannu arfer da ac i gynorthwyo gyda’u heriau ei gilydd, a’u cefnogi i wneud hynny. Cysylltwch os hoffech chi gymryd rhan: hello@copronet.wales.

Dolenni defnyddiol

Gwylio’r sesiwn Rhannu Dysgu eto 

Sleidiau Madeleine

Dogfen ymarferion y sesiwn

Creu theori newydd AR GYFER newid

Theori newid mewn deg cam

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *

Skip to content