Yn ddiweddar, ymunodd Will Slocombe o Brifysgol Lerpwl a Sara Elias o Iechyd Cyhoeddus Cymru â ni ar gyfer digwyddiad Dysgu ar y Cyd i FGCau ddysgu am FLiNT a phŵer adrodd straeon dan arweiniad cymeriadau. Dyma bum peth a ddysgom o'r sesiwn:
1. Mae meithrin ymddiriedaeth a pherthnasoedd o fewn y gymuned yn allweddol i ymgysylltu effeithiol.
Mae cysylltu â grwpiau cymunedol presennol, cynnal digwyddiadau lluosog ar wahanol adegau ac mewn mannau diogel presennol y mae'r gymuned eisoes yn eu defnyddio yn hanfodol i greu'r amgylchedd cywir ar gyfer cymryd rhan.
2. Dylid gwerthfawrogi a hymgorffori safbwyntiau a barn amrywiol wrth wneud penderfyniadau.
Does dim atebion cywir nac anghywir. Wrth ddatblygu technegau sy'n seiliedig ar senarios fel 'cardiau post i/o'r dyfodol' ac adrodd straeon dan arweiniad cymeriadau, y cyfan sydd ei angen arnoch chi yw eich dychymyg er mwyn cael mewnwelediad gwerthfawr o brofiad a gwybodaeth fyw sy'n dod o ystod eang o bobl, cefndiroedd a dulliau. Gall y technegau hyn helpu gwneuthurwyr penderfyniadau i ddeall safbwyntiau gwahanol gymunedau am y dyfodol sydd i ddod. Fodd bynnag, nid yw'n ymwneud â anelu at enghraifft gynrychioliadol o bob 'grŵp' ond yn hytrach tynnu lleisiau unigol allan.
3. Mae cyfathrebu a thryloywder yn hanfodol ar gyfer cynnal cyfranogiad ac atebolrwydd cymunedol.
Er mwyn annog cyfranogwyr i siarad yn agored, ceisiwch beidio â recordio straeon, sgyrsiau na gweithdai yn ddigidol ond ym mhob achos casglwch stori (ddienw) neu set o nodiadau stori gan bob cyfranogwr a'u hystyried ar gyfer dadansoddi a darlunio. Mae'r broses hon yn rhoi ymdeimlad o rymuso a diogelwch i bobl siarad yn agored.
4. Gall dulliau ymgysylltu creadigol a chynhwysol gynyddu cyfranogiad a chefnogaeth gan aelodau’r gymuned.
Gall defnyddio adrodd straeon helpu i liniaru blinder arolygon mewn cymunedau yr effeithir arnynt yn ogystal â chasglu ffynhonnell gyfoethog o ddata ansoddol. Osgowch iaith ddryslyd a cheisiwch ddefnyddio nodwr gweledol fel y gall cyfranogwyr weld eu geiriau a'u syniadau'n dod yn fyw. Mae dulliau creadigol ar gyfer y dyfodol fel 'cardiau post i/o'r dyfodol' ac adrodd straeon dan arweiniad cymeriadau yn helpu i gael dealltwriaeth ddyfnach o'r hyn sy'n digwydd mewn cymunedau. Drwy greu cyfleoedd cynnwys mwy deniadol, mae cyfranogwyr yn fwy tebygol o fod eisiau bod yn rhan o brosiectau yn y dyfodol a throsglwyddo'r strategaethau y maent eisoes wedi'u datblygu fel rhan o brosiect.
5. Gall dilyniant ac adborth rheolaidd helpu i gynnal cyfranogiad cymunedol a gyrru gwelliant parhaus.
Rhowch rywbeth yn ôl drwy adael rhywbeth defnyddiol ar ôl. Mae'n annhebygol mai adroddiadau ysgrifenedig ffurfiol fydd y dull mwyaf defnyddiol o rannu'r canlyniadau. Rhannwch arfer da, uwchsgilio a rhowch yr offer i bobl wneud hyn drostynt eu hunain a rhedeg grwpiau gyda'u cymunedau eu hunain. Distyllodd FLiNT yr holl straeon yn llyfr straeon darluniadol gyda'r cymeriadau a grëwyd gan y bobl dan sylw. Nid yn unig y mae hyn yn creu rhywbeth pendant i'r bobl dan sylw ond mae hefyd yn creu 'banc cymeriadau' y gellir ei ddefnyddio i ysgogi trafodaeth yn y dyfodol ar feddwl/siarad am y dyfodol, gan wneud i wneuthurwyr polisi a phenderfyniadau ofyn "Sut beth fyddai teimlad i'r person hwn?".
Cefndir
Mewn partneriaeth, comisiynodd Iechyd Cyhoeddus Cymru a Swyddfa Comisiynydd Cenedlaethau'r Dyfodol brosiect FLiNT, a oedd â'r nod o ddefnyddio dulliau adrodd straeon arloesol dan arweiniad cymeriadau i gynnwys cymunedau heb gynrychiolaeth ddigonol mewn trafodaethau ystyrlon ar feddwl hirdymor am newid hinsawdd ac anghydraddoldeb yng Nghymru. Nod y prosiect oedd cefnogi sefydliadau'r sector cyhoeddus i fabwysiadu meddwl hirdymor ac ysbrydoli eu cymunedau i wneud yr un peth.
Cynhaliwyd y digwyddiad hwn fel rhan o Brosiect Dewi . Mae'r Rhwydwaith Dysgu a Rennir ar gyfer BGCau wedi'i gynllunio i annog a chefnogi pobl sy'n gysylltiedig â Byrddau Gwasanaethau Cyhoeddus yng Nghymru i rannu arfer da a chynorthwyo gyda heriau ei gilydd. Cysylltwch os hoffech chi gymryd rhan.